Pomimo trwającej pandemii wiele osób decyduje się na założenie własnej firmy. Jednym z dylematów przed jakim stają przyszli przedsiębiorcy jest dokonanie wyboru formy prawnej jaką przybierze ich biznes. Zwykle ten wybór dokonywany jest pomiędzy jednoosobową działalnością gospodarczą (dalej: JDG), a spółką z o.o. Każda z nich posiada swoje wady i zalety, które warto znać, by dopasować odpowiednią formę do przyszłego biznesu. Kiedy bardziej opłaca się założyć spółkę z o. o., a kiedy jednoosobową działalność gospodarczą?
Odpowiedzialność za długi
Różnica między JDG, a spółką z o.o. w tym aspekcie jest niezwykle istotna. Pełną i nieograniczoną odpowiedzialność za zobowiązania JDG ponosi jej założyciel, czyli osoba fizyczna całym swoim majątkiem osobistym. Natomiast za długi spółki odpowiada wyłącznie sama spółka jako osoba prawna, a nie jej założyciele czy też właściciele. Oznacza to, że wspólnicy nie ryzykują majątkiem własnym. W przypadku, gdy spółka ma zobowiązania, wspólnicy odpowiadają tylko do wysokości wniesionych wkładów. Są oczywiście pewne „haczyki”. Z odpowiedzialnością za zobowiązania spółki z o.o. osoby będącej jej wspólnikami będą miały do czynienia w razie równoczesnego pełnienia funkcji członka zarządu. Odpowiedzialność przewidziana dla członków zarządu nie jest bowiem ograniczona, czy też wyłączona w przypadku piastowania w spółce takiej podwójnej roli. Wspólnik – członek zarządu odpowiada również solidarnie, całym swoim majątkiem za zaległości podatkowe spółki z o.o.
Podatki
W przypadku JDG mamy do wyboru 3 formy opodatkowania: zasady ogólne, podatek liniowy oraz ryczałt od przychodów ewidencjonowanych (od 1 stycznia 2022 r. nie można już wybrać karty podatkowej, ta forma opodatkowania obowiązuje wyłącznie na zasadzie praw nabytych). Przedsiębiorcy najczęściej decydują się na opodatkowanie według skali podatkowej, wówczas ich dochody objęte są 12% stawką podatku PIT, aż do osiągnięcia kwoty dochodu w wysokości 120.000 zł (tzw. drugi próg). Od nadwyżki ponad tę kwotę stawka podatku wynosi już 32%. Gdy więc okazuje się, że przedsiębiorca stosunkowo szybko wpada w drugi próg podatkowy wybór formy opodatkowania pada na podatek liniowy. Wówczas bez względu na wysokość dochodu obowiązuje stała stawka podatku PIT – 19%. W niektórych przypadkach przedsiębiorca może także skorzystać z uproszczonej formy opodatkowania jaką jest ryczałt od przychodów ewidencjonowanych (więcej na temat ryczałtu przeczytasz tutaj).
Z kolei dochód spółki z o.o. jest w pierwszej kolejności opodatkowany podatkiem dochodowym od osób prawnych (CIT). Stawka podatku CIT wynosi 19% lub 9% w przypadku tzw. małych podatników (czyli takich, u których wartość przychodu wraz z należnym podatkiem VAT nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości 2 mln euro). Po opodatkowaniu CIT zysk spółki z o.o. może być wypłacony wspólnikom jako dywidenda. Od wypłaconej dywidendy pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy PIT, bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania. W przypadku spółki z o.o. wielu początkujących przedsiębiorców odstrasza więc tzw. „podwójne opodatkowanie”. W praktyce jednak, rzadko korzysta się z wypłaty zysków poprzez dywidendy.
ZUS
Prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej wiąże się z obowiązkiem odprowadzania co miesiąc składek do ZUS. Dla wielu przedsiębiorców – zwłaszcza posiadaczy niewielkich firm, które nie przynoszą znacznych dochodów, składki te stanowią olbrzymi koszt. Polskie regulacje przewidują jednak pewne sposoby na zmniejszenie obciążeń z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne Przedsiębiorcy rozpoczynający działalność gospodarczą, mogą przez 6 miesięcy nie płacić składek na ubezpieczenia społeczne, a następnie przez 24 miesiące płacić preferencyjne składki (więcej na ten temat przeczytasz tutaj). Mają także możliwość opłacania składek proporcjonalne do swojego dochodu, tzw. mały ZUS+.
W przypadku wieloosobowej spółki z o.o. wspólnicy nie mają co do zasady obowiązku opłacania jakichkolwiek składek ZUS. Posiadanie statusu wspólnika innej niż jednoosobowej spółki z o.o. nie jest bowiem tytułem ani do ubezpieczenia społecznego, ani do ubezpieczenia zdrowotnego. Wyjątkiem od tej reguły może być jednak prowadzenie spółki z o.o., w której występuje wprawdzie kilku wspólników, ale jeden z nich posiada niemalże wszystkie udziały (np. proporcja 98% do 2%). W takim przypadku istnieje wysokie ryzyko, że ZUS zakwestionuje brak obowiązku uiszczania składek przez wspólnika posiadającego większość udziałów i nakaże ich opłacanie na takich zasadach, jakby był jedynym wspólnikiem spółki.
PODSUMOWANIE
Spółka z o.o. – mając na uwadze ograniczoną odpowiedzialność wspólników za zobowiązania – będzie lepszym rozwiązaniem dla przedsiębiorstw osiągających większe przychody i tym samym działających na większą skalę. Przy wieloosobowej spółce z o.o. nie wpadniemy także w sidła ZUS. Prowadzenie działalności w formie JDG ma z kolei tą zaletę, iż na początku koszty można ograniczyć do absolutnego minimum. Szybka rejestracja, ulga na start w ZUS, możliwość używania konta prywatnego do celów działalności – wszystko to stwarza możliwość rozpoczęcia prowadzenia swojego biznesu od zaraz niewielkim kosztem. Taka forma prowadzenia działalności daje więc dużą elastyczność. Jej ogromną wadą jest jednak pełna odpowiedzialność przedsiębiorcy za zobowiązania wynikające z jej prowadzenia.
Niełatwo więc jednoznacznie wskazać, która forma prowadzenia działalności jest lepsza. Rozpoczynając własny biznes, wielu przedsiębiorców decyduje się na JDG. Z czasem jednak, szczególnie gdy firma się rozrośnie bardziej korzystna może okazać się spółka z o.o. Należy wówczas pamiętać, że nic nie stoi na przeszkodzie by najpierw zarejestrować jednoosobową działalność gospodarczą, natomiast gdy okres preferencyjnych składek na ZUS się skończy, a firma znacznie się rozwinie, przekształcić ją w spółkę z o.o.
