Wiele osób rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej utożsamia z masą problemów. Formalności, wysokie koszty, czasochłonny proces. Choć wprawdzie prowadzenie własnego biznesu w Polsce jest nie lada wyzwaniem – szczególnie mając na uwadze niestabilne otoczenie prawno-podatkowe, w jakim przyszło nam ostatnio żyć – to jednak istnieje wiele mitów na ten temat, które nijak się mają do rzeczywistości. W dzisiejszym wpisie postaram się „obalić” te, z którymi osoba rozważająca otwarcie własnej firmy spotyka się najczęściej.
MIT 1. Rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej jest kosztowne
Otwarcie jednoosobowej działalności gospodarczej jest całkowicie darmowe. Wpis do CEIDG (Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej), czyli rejestru przedsiębiorców którzy są osobami fizycznymi – nic nie kosztuje. Nie trzeba również posiadać jakiegokolwiek kapitału na start. Jest wręcz przeciwnie – często po spełnieniu określonych warunków można skorzystać z dofinansowania na rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej.
Inaczej wygląda to w przypadku spółek. Przykładowo do założenia spółki z o.o. wymagany jest kapitał w wysokości co najmniej 5.000 zł. Do tego dochodzą jeszcze opłaty sądowe, podatek od czynności cywilnoprawnych czy opłaty notarialne. Jednak z racji tego, że artykuł ten poświęcony jest w całości jednoosobowej działalności – nie będę szerzej rozwijać tego wątku.
MIT 2. Otwarcie własnej firmy to długotrwały i sformalizowany proces
Otwarcie własnej działalności gospodarczej to w dzisiejszych realiach kwestia 30 minut i to w dodatku bez konieczności wychodzenia z domu – wszystko można załatwić online. Nie trzeba więc stawiać się osobiście przed obliczem organów skarbowych, nie trzeba też wypełniać sterty papierów. Rejestrowanie działalności odbywa się bowiem na zasadzie tzw. jednego okienka. Zasada ta, umożliwia przedsiębiorcy wnioskującemu o wpis do CEIDG jednoczesne wnioskowanie o wpis do rejestrów prowadzonych w celach statystycznych (REGON), podatkowych (Urząd Skarbowy) oraz ubezpieczeń społecznych (Zakład Ubezpieczeń Społecznych). Wszystkie te zgłoszenia dokonuje się za pomocą jednego wniosku i to w dodatku składanego przez Internet (patrz tutaj).
Oczywiście warto, a nawet trzeba się do tego wcześniej przygotować. Co należy rozumieć przez owe przygotowania?
- wybór odpowiednich kodów PKD,
- wybór nazwy zakładanej działalności (musi zawierać imię i nazwisko),
- ustalenie czy chcemy a przede wszystkim czy możemy skorzystać z dostępnych opcji obniżenia składek ZUS,
- wybór formy opodatkowania,
- podjęcie decyzji odnośnie rejestracji do VAT.
Jako doradczyni podatkowa dodam tylko, że wybór sposobu rozliczania się z urzędem skarbowym nie powinien być działaniem pochopnym i pozbawionym wcześniejszej analizy, ponieważ musimy z nim wytrwać, aż do następnego roku podatkowego. Szczegółowe informacje na temat dostępnych form opodatkowania znajdziesz tutaj. Tak samo jest z podatkiem VAT – w określonych sytuacjach rejestracja jako podatnik VAT czynny może się opłacać, w innych może być całkowicie zbędna a nawet wpływać niekorzystnie na atrakcyjność naszej oferty cenowej, więcej na ten temat przeczytasz tutaj.
MIT 3. Wysokość składek ZUS może pogrążyć świeżo upieczonego przedsiębiorcę
Zasadniczo każda osoba rozpoczynająca prowadzenie działalności gospodarczej może skorzystać z tzw. ulgi na start, która pozwala na niepłacenie składek ZUS (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe) przez okres 6 pierwszych miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej (w określonych przypadkach okres ten można wydłużyć do 7 miesięcy, szczegóły znajdziesz tutaj).
Po upływie tego okresu przewidziane jest jeszcze jedno, równie atrakcyjne rozwiązanie polegające na możliwości korzystania przez kolejne 24 miesiące z tzw. preferencyjnych składek. Preferencyjne składki naliczane są od zadeklarowanej kwoty, nie niższej jednak niż 30% minimalnego wynagrodzenia. W 2023 r. na skutek dwukrotnej podwyżki pensji minimalnej preferencyjne składki wyniosą 331,26 zł w pierwszej połowie roku i 341,72 zł – w drugiej.
Ulga na start w połączeniu z preferencyjnymi składkami sprawia więc, że nowi przedsiębiorcy mogą uniknąć opłacania pełnych składek ZUS przez 30 (a nawet 31) miesięcy od momentu zarejestrowania firmy. Dopiero po upływie tego ponad dwu i pół rocznego okresu właściciele jednoosobowych działalności stają przed koniecznością opłacania tzw. „dużego” ZUSu, który w 2023 roku wynosi 1418,48 zł (1316,54 zł bez ubezpieczenia chorobowego).
MIT 4. Nie opłaca się prowadzić firmy w Polsce
Sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem. Ta wizja kusi i to nawet bardzo. Choć rzeczywiście w ostatnim czasie mamy do czynienia z… (jakby to ładnie ująć) dość nieprzyjemnym otoczeniem prawno-podatkowym, to wcale nie oznacza, że otwieranie firmy w Polsce jest przysłowiowym strzałem w kolano. Istnieje mnóstwo dobrze prosperujących firm i to zarówno prowadzonych przez osoby młode, jak i te z większym bagażem doświadczeń. Przez cały 2022 rok powstało ponad 310 tys. nowych JDG.
„Jeśli Ty nie spełnisz swojego marzenia, ktoś inny zatrudni Cię, żebyś pomógł mu spełnić jego” ~ Dhirubhai Ambani
MIT 5. Własna firma oznacza zarabianie tylko na opłacanie podatków i składek
Bez wątpienia wysokość obciążeń publiczno-prawnych przeraża większość osób rozważających otwarcie własnej firmy. Warto jednak raz jeszcze podkreślić, że przez dwa i pół roku świeżo upieczony przedsiębiorca może korzystać z istotnych preferencji w ZUS (patrz mit numer 3). Głównym obciążeniem pozostaje więc podatek dochodowy oraz składka zdrowotna. Wysokość zarówno podatku jak i składki zdrowotnej uzależniona jest natomiast od formy opodatkowania dlatego tak ważne jest racjonalne podejście do tematu i wybór jak najkorzystniejszego sposobu rozliczenia dla danego biznesu.
Nie zapominajmy przy tym, że pracując na etacie wysokość odprowadzanych podatków i składek również jest dość istotna. Zarabiając na umowie przykładowo 5.000 zł brutto, dostaniemy „na rękę” około 3.700 zł natomiast całkowity koszt naszego zatrudnienia wyniesie pracodawcę około 6.000 zł. Nie odczuwamy tego jednak tak bezpośrednio ponieważ należne podatki i składki płaci za nas pracodawca, nie mamy więc poczucia – tak jak w przypadku prowadzenia własnej działalności gospodarczej – że opłacamy je z własnej kieszeni.
MIT 6. Dobry pomysł wystarczy by odnieść sukces
Niestety ale samo tylko otwarcie działalności gospodarczej, nawet jeśli oferowane produkty bądź usługi będą niezwykle innowacyjne, atrakcyjne cenowo, czy też dobre jakościowo – nie wystarczy. Założenie firmy to bez wątpienia najważniejszy krok, jednak jest to tak właściwie pierwszy krok w niekończącej się podróży. Jeżeli chcemy robić biznes wyłącznie po to, aby dobrze zarabiać, najprawdopodobniej nam się nie uda. Najważniejsi są klienci. Klienci to z kolei po pierwsze relacje, a po drugie rekomendacje. Klient „z ulicy” jest w dzisiejszych czasach rzadkością. Nasycenie rynku i konkurencja są tak duże, że szeroko zakrojony marketing zdaje się być obecnie podstawą budowania silnej pozycji rynkowej.
„Prowadzenie biznesu bez reklamy jest jak puszczanie oka do dziewczyny po ciemku. Nikt, poza nami nie wie, co robimy” ~ Stuart Henderson.
