Pandemia COVID-19, rosnące w rekordowym tempie ceny najmu lokali użytkowych, coraz większa popularność świadczenia usług przez Internet – wszystko to „wygoniło” do domu wielu przedsiębiorców, którzy wcześniej działali tylko w biurach. Praca z mieszkania na szczęście wcale nie oznacza, że w firmowych kosztach nie mogą znaleźć się wydatki na czynsz, media, czy część odsetkową raty kredytu. Szczegóły poniżej.
Jakie wydatki zaliczysz do kosztów?
W starszym orzecznictwie organy podatkowe przyjmowały, że do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej nie można zaliczyć wydatków, które dotyczą pomieszczeń w lokalu wykorzystywanym głównie na własne cele mieszkaniowe. Zdaniem fiskusa były to typowe wydatki o charakterze osobistym, ponoszone przede wszystkim w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych, a nie wyłącznie w celu osiągnięcia przychodów czy też zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.
Aktualnie skarbówka złagodziła jednak swoje podejście i przyjmuje, że prowadząc firmę w mieszkaniu w firmowych kosztach można rozliczyć wydatki poniesione na:
- czynsz,
- energię elektryczną,
- ogrzewanie,
- wodę,
- Internet czy
- część odsetkową raty kredytu.
Ustal powierzchnię
Rozliczenie w kosztach wskazanych wyżej wydatków jest oczywiście możliwe tylko w części proporcjonalnie przypadającej na wykorzystywaną do działalności powierzchnię. Podatnik musi sam określić, jaka część nieruchomości faktycznie służy prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, i wówczas może w odpowiedniej proporcji zaliczyć poniesione wydatki do kosztów podatkowych.
Przykładowy sposób wyliczenia wskazany został w interpretacji indywidualnej z dnia 23 grudnia 2019 r., sygn. 0115-KDIT2-3.4011.509.2019.1.MK, w której to przedsiębiorczyni wskazała, że głównym miejscem jej pracy będzie wynajmowany przez nią lokal mieszkalny o powierzchni 68 m2. Opłata za najem wynosi 2 500 zł plus koszty utrzymania lokalu mieszkalnego (koszt czynszu, energii elektrycznej, wody, ogrzewania). Lokal mieszkalny będzie wykorzystywany do celów działalności gospodarczej w 30% wg szczegółowego wyliczenia i opomiarowania w następujący sposób:
- 1,8 m2 pomieszczenia kuchni (strefa zlewozmywaka, blat z czajnikiem do herbaty i lodówka, strefa ekspresu do kawy i blat roboczy),
- 7,8 m2 trakt komunikacyjny (korytarz),
- 4,8 m2 stół z krzesłami do spotkań z kontrahentami,
- 4 m2 strefa robocza (biurko robocze z komputerem i monitorami, fotel, półki na dokumenty i literaturę branżową),
- 1,8 m2 pomieszczenia łazienki: strefa umywalki i WC.
Razem daje to 21 m2 (tj. 30% powierzchni) mieszkania wykorzystywanego pod działalność gospodarczą.
Warto również mieć na uwadze, że w przypadku mediów, takich jak energia elektryczna czy Internet, można u operatorów wydzielić rachunki dla prowadzonej działalności gospodarczej. W takim wypadku całość tych rachunków będzie można zaliczyć do kosztów podatkowych.
Pamiętaj! Wyodrębniona powierzchnia musi być faktycznie wykorzystywana do celów prowadzenia działalności – nie ma co naginać rzeczywistości. Zalecam ostrożne podejście. Warto też postarać się o pozytywną interpretację indywidualną w tym zakresie.
Osobne pomieszczenie nie jest wymagane
Co ważne, przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają możliwości zaliczenia takich wydatków do kosztów uzyskania przychodów od wyodrębnienia – w dosłownym (fizycznym) sensie – pomieszczenia, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza. Podatnik powinien określić w jakim zakresie lokal mieszkalny faktycznie służy prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i wówczas może w odpowiedniej części zaliczyć poniesione wydatki do kosztów podatkowych. Opłaty można więc rozliczać bez względu na to, czy przedsiębiorca wydzielił sobie gabinet. Skarbówka nie wymaga już bowiem wyodrębniania na firmę osobnego pomieszczenia.
Przykład: W interpretacji indywidualnej z dnia 2 kwietnia 2019 r., sygn. 0115-KDIT3.4011.70.2019.1.AK informatyk wyliczył, że na potrzeby biznesu wykorzystuje 80 proc. sypialni, 25 proc. salonu z aneksem kuchennym oraz połowę korytarza i łazienki. W sumie wyszło mu, że używa w działalności 36,5 proc. mieszkania. Fiskus zgodził się, że może w takiej proporcji rozliczać wydatki na eksploatację lokalu.
Odsetki od raty kredytowej
Jeśli przedsiębiorca wykorzystuje swoje prywatne mieszkanie dla celów prowadzonej firmy, to w kosztach może ująć wartość odsetek od kredytu hipotecznego w części przypadającej na firmową powierzchnię. Wysokość kwoty, która będzie mogła zmniejszyć podstawę opodatkowania jest obliczana na zasadach proporcji – stosunku powierzchni przeznaczonej dla firmy do całego metrażu mieszkania.
Potwierdzenie takiego podejścia można odnaleźć w interpretacji indywidualnej z 15 września 2022 r., sygn. DOP3.8220.114.2020.HTCE, w której to organ stwierdził, że odsetki od kredytu zaciągniętego na zakup mieszkania są podatkowym kosztem nie tylko w części przypadającej na pokój przeznaczony do prowadzenia biznesu, lecz także proporcjonalnie w części przypadającej na kuchnię, toaletę i przedpokój.
Nie ma przy tym znaczenia fakt, że kredyt hipoteczny został zaciągnięty wraz z małżonką czy małżonkiem. Jak wynika z interpretacji indywidualnej z 26 listopada 2015 r., sygn. IPPB1/4511-1041/15-4/AM prawnik, który 25% powierzchni mieszkania zakupionego wraz z żoną na kredyt hipoteczny przeznaczył na cele działalności gospodarczej, może rozliczyć w kosztach odsetki od zaciągniętego kredytu w proporcji, w jakiej mieszkanie jest wykorzystywane na prowadzoną działalność.
Wydatki na wyposażenie i remont
Do podatkowych kosztów można też zaliczyć wydatki na wyposażenie domowego biura, tj.:
- elektronikę: komputer, drukarkę, skaner, oświetlenie;
- materiały biurowe: papier, długopisy, spinacze;
- meble: biurko, krzesło, regał.
Również wydatki poniesione na remont, takie jak np. odmalowanie ścian, czy wymiana podłogi będą stanowiły koszt uzyskania przychodu, ale tylko i wyłącznie w części, w jakiej przypadają na tą część mieszkania, która jest wykorzystywana do prowadzenia działalności.
Uwaga na podatek od nieruchomości!
Przy podjęciu decyzji, że część mieszkania ma być przeznaczona na cele prowadzenia działalności należy zdawać sobie sprawę, że wymiar podatku od nieruchomości może wzrosnąć. W takich przypadkach wyższa stawka podatku od nieruchomości wynika z faktu pełnienia funkcji takiego mieszkania. Zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych, budynki mieszkalne podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek nieprzekraczających 1 zł za m2 powierzchni użytkowej. Jednocześnie maksymalna stawka podatku od budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej wynosi aż 28,78 zł za m2 powierzchni użytkowej. Uznanie, że mieszkanie jest zajęte na działalność gospodarczą oznacza więc automatyczną, kilkudziesięciokrotną podwyżkę podatku.
O zajęciu na prowadzenie działalności gospodarczej nie przesądza jednak sam fakt podania adresu mieszkania jako siedziby firmy. W praktyce działania organów podatkowych ugruntowało się podejście, zgodnie z którym za zajętą na prowadzenie działalności gospodarczej uznaje się część budynku mieszkalnego stanowiącą wyodrębnione i specyficznie przystosowane pomieszczenie, takie jak np. gabinet stomatologiczny czy lekarski. Tym samym, tak długo jak w budynku mieszkalnym nie ma pomieszczeń przeznaczonych wyłącznie na cele zawodowe, wykonywanie pracy w mieszkaniu nie powinno wpływać na podwyższenie stawki podatku od nieruchomości.
Przykład: Pani Iza jest makijażystką i prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Jedno pomieszczenie w swoim mieszkaniu postanowiła przeznaczyć wyłącznie na cele firmowe. W wybranym pokoju przeprowadziła gruntowny remont i wstawiła tam profesjonalną toaletkę kosmetyczną do makijaż i wizażu. Pani Karolina zapłaci wyższą stawkę podatku od nieruchomości od powierzchni pomieszczenia, które wykorzystuje na cele prowadzonej działalności gospodarczej.
Wyższe rachunki za prąd niewykluczone
W grudniu 2022 r. część klientów firmy E.ON Polska otrzymała od niej informację, że nie znajdują się na liście odbiorców uprawnionych do korzystania w 2023 r. z zamrożonych ustawowo cen energii na poziomie taryf dla gospodarstw domowych. Dotyczy to tych osób, u których pod adresem wpisanym w umowie ze sprzedawcą prądu zarejestrowana została działalność gospodarcza. W praktyce to oznacza, że klienci E.ON Polska, którzy mają zarejestrowaną działalność gospodarczą pod adresem wpisanym w umowie ze sprzedawcą energii, od 1 stycznia będą płacić maksymalną dozwoloną ustawą stawkę dla małych i średnich przedsiębiorstw, czyli 785 zł za MWh netto.
Tymczasem inni sprzedawcy prądu stosują odmienną interpretację ustawy. Według PGE Obrót Tauron Sprzedaż i Enea, jeżeli umowa z odbiorcą dotyczy grupy taryfowej G, to co do zasady uznają go za uprawnionego do niższych stawek. To oznacza, że od 1 stycznia 2023 r. – bez względu na to, czy ta osoba w swoim mieszkania ma zarejestrowaną działalność gospodarczą, czy też nie, jest on objęty pełną ochroną dla gospodarstw domowych.
Swoją opinię na ten temat przekazało także ministerstwo klimatu. Zdaniem resortu często dochodzi do sytuacji, gdy odbiorca zużywa energię elektryczną na potrzeby gospodarstwa domowego, bo tam zamieszkuje, ale w lokalu prowadzona jest także działalność gospodarcza. Wówczas, zdaniem ministerstwa, odbiorca powinien wystąpić o założenie drugiego licznika, aby rozdzielić zużycie energii na cele mieszkaniowe i komercyjne.
Sprzedaż mieszkania, którego część była wykorzystywana do celów firmowych
W przypadku sprzedaży mieszkania, którego część była wykorzystywana na cele prowadzonej działalności gospodarczej obowiązują analogiczne zasady co u osób prywatnych. Oznacza to więc, że jeżeli sprzedaż nastąpiła:
- w ciągu 5 lat od daty nabycia mieszkania (termin pięcioletni liczony jest od roku następującego po roku w którym mieszkanie zostało nabyte) – trzeba będzie zapłacić 19% podatek (chyba, że pieniądze ze sprzedaży nieruchomości zostaną przeznaczone na własne cele mieszkaniowe – szczegóły tutaj);
- po upływie wskazanego powyżej 5-letniego terminu – podatku do zapłaty nie będzie.
Oświadczenie o wydzieleniu części mieszkania na cele działalności gospodarczej znajdziesz tutaj – klik.
